Online op zoek naar een donor? Zo maak je veilige en zorgvuldige keuzes

Zoek je online naar een spermadonor met wie je zelf afspraken wilt maken, in plaats van een donor via een spermabank? Neem dan de tijd om hem goed te leren kennen en verwachtingen over en weer te bespreken. Veel wensouders vinden donoren via wensouderplatforms, Facebookgroepen of online oproepen, maar online contact brengt ook risico’s met zich mee. Niet altijd is duidelijk wat iemands motivatie is, hoeveel donorkinderen er al zijn en of gemaakte afspraken worden nagekomen. Waar moet je op letten, en welke stappen helpen om een veilige en zorgvuldige keuze te maken?

Waarom zorgvuldigheid belangrijk is

Een donor kiezen is meer dan een praktische keuze. De keuzes die je nu maakt, hebben later grote invloed op het leven van jouw kind. Donorconceptie raakt namelijk ook aan afkomst, identiteit en familiebanden.

Vragen zoals “Van wie heb ik bepaalde eigenschappen?”, “Zijn er halfbroers of -zussen?” of “Wil ik de donor ontmoeten?” kunnen voor donorkinderen belangrijk worden. Ook medische informatie en duidelijke afspraken tussen jou als wensouder en de donor kunnen later van grote betekenis zijn.

Er zijn veel donoren die op een eerlijke, open en betrokken manier donor zijn. Donoren die bewust nadenken over hun rol, zorgvuldig omgaan met afspraken en goed contact hebben met de gezinnen en kinderen die dankzij hun donatie zijn ontstaan. Maar dit geldt niet voor alle donoren die zich online aanbieden.

Daarom is het belangrijk om niet overhaast te handelen, maar de tijd te nemen om verwachtingen te bespreken, informatie goed vast te leggen en stil te staan bij de gevolgen op de lange termijn. Voor het toekomstige kind, voor jezelf en voor de donor.

Online een donor zoeken: signalen om alert op te zijn

Sommige signalen kunnen erop wijzen dat een donor niet zorgvuldig of open met donorconceptie omgaat. Volg hierbij altijd je gevoel, ook als je niet helemaal kan duiden waarom het niet goed voelt. Hieronder lees je een aantal aandachtspunten en rode vlaggen om rekening mee te houden. 

Als een donor druk zet of alles snel wil regelen

• De donor neemt niet de tijd om alle stappen rustig te doorlopen. Hierdoor is er te weinig ruimte om elkaar goed te leren kennen. Je merkt dat er onvoldoende tijd is om goed over verwachtingen en afspraken of over het belang van het kind te praten. 
• De donor staat niet open voor counseling. Het is altijd goed om samen naar een gespecialiseerde counselor te gaan om verwachtingen door te spreken.
• De donor heeft het donorcontract al klaarliggen en zet er druk op om het snel te ondertekenen. Je kunt dit het beste samen laten opstellen door een gespecialiseerde familierechtadvocaat. Zo zorg je ervoor dat jullie afspraken goed in het contract komen te staan.
• De donor lijkt weinig na te denken over het perspectief van het toekomstige kind.
   

Als een donor niet transparant is

• De donor is niet open of vaag over eerdere donaties aan andere gezinnen. Of hij geeft er geen duidelijk beeld over of hij blijft doneren na zijn donatie aan jou. Als je hier weinig duidelijkheid over krijgt, bestaat het risico dat hij al veel donaties heeft gedaan en dat je toekomstige kind mogelijk veel halfbroertjes en -zusjes heeft. Als hij eerder heeft gedoneerd, mag je vragen om dat gezin te ontmoeten. Dit wordt ook familie van jouw kind. 
• De donor wil geen contact met jouw familie en vrienden en deelt niets over zijn familie en vrienden. 
• De donor heeft al eerder bij een kliniek gedoneerd. Daardoor is de kans aanwezig dat hij al aan het maximumaantal donaties zit. Wat is zijn motivatie om nu bekende donor te worden?
• De donor heeft al lange tijd online oproepjes geplaatst of is al langere tijd actief in Facebookgroepen. 

Als een donor medische of juridische stappen ontwijkt

• De donor probeert doneren via een kliniek te voorkomen, en stelt thuisinseminatie voor. Bij thuisinseminatie met een bekende donor is het extra belangrijk om stil te staan bij medische, juridische en praktische risico’s. Mogelijk probeert hij onder de verplichte registratie bij het College donorgegevens kunstmatige bevruchting (Cdkb) uit te komen. Het Cdkb houdt alle behandelingen in klinieken met donorsperma bij, zodat er niet meer dan 12 gezinnen per donor worden behandeld. 
• De donor wil geen vruchtbaarheids- of soa-test doen. Je hebt het recht om hierom te vragen.
   

Als grenzen vervagen

• De donor stelt ‘natuurlijke bevruchting’ voor, dus bevruchting via seks. Dit is een rode vlag. Je loopt het risico op soa’s en de man wordt juridisch gezien de verwekker van je kind. Daardoor kan hij aanspraak maken op juridisch ouderschap.

Wat kun je wel doen?

Er zijn veel manieren om donorconceptie op een zorgvuldige manier vorm te geven. Het belangrijkste is: neem de tijd. Een donor kiezen is geen beslissing die je na een paar gesprekken hoeft te nemen. Leer elkaar goed kennen en bespreek wederzijdse verwachtingen. Waarom wil iemand donor zijn? Wat verwacht je van elkaar? Hoe kijken jullie naar contact met het kind, nu en later? En hoe gaan jullie om met vragen die een kind in de toekomst kan hebben? Meer hierover lees je op de pagina Een bekende vragen als spermadonor of eiceldonor.

Onderwerpen die goed zijn om te bespreken:

• Hoe gaan we om met contact na de geboorte?
• Hoe zorgen we voor openheid naar het kind?
• Welke informatie delen we met elkaar?
• Welke informatie is beschikbaar voor het kind?
• Wat doen we als wensen of omstandigheden veranderen?

Download hieronder de praatplaat met meer informatie over kiezen voor een bekende donor.

Maak gebruik van professionele begeleiding

Een gespecialiseerd counselingstraject kan helpen om verwachtingen, blinde vlekken en moeilijke onderwerpen bespreekbaar te maken. Ook juridisch advies kan waardevol zijn om afspraken goed vast te leggen. Je kunt donorconceptie ook via een kliniek laten verlopen. Een kliniek kan begeleiding bieden bij medische en psychosociale screening, registratie en het vastleggen van donorgegevens. Dit kan helpen om risico’s te verkleinen en informatie voor de toekomst beschikbaar te houden.

Door bewust keuzes te maken, vragen te stellen en de tijd te nemen, vergroot je de kans op een veilige en zorgvuldige start voor jou en je kind.

Meer informatie

Meer dan Gewenst, Op zoek naar een donor? Let dan goed op!