Uitzending Zembla: de rechten van Nederlandse kinderen die verwekt zijn met buitenlands donorzaad onvoldoende beschermd

Uit de uitzending van Zembla, Zaad zonder grenzen, op 29 januari 2026 blijkt dat de rechten van kinderen die zijn verwekt met donorzaad uit het buitenland onvoldoende worden beschermd. Het zaad van buitenlandse donoren wordt in verschillende landen gebruikt, waardoor het aantal nakomelingen vaak veel hoger ligt dan in Nederland is toegestaan. Hierdoor is het voor donorkinderen onduidelijk hoeveel halfbroers en -zussen zij hebben. Ook is volgens Fiom een buitenlandse donor niet of moeilijk te vinden, ook al wordt deze als bekende donor ingezet.

In Nederland mag het zaad van een donor voor maximaal twaalf gezinnen worden gebruikt. Deense spermabanken als Cryos en de European Sperm Bank (ESB) zeggen zich aan dat maximum te houden, maar zij verkopen zaad van dezelfde donor ook in andere landen. In sommige landen geldt geen maximum. Hierdoor kunnen er internationaal honderden kinderen worden verwekt van dezelfde donor.

Zorgen bij het ministerie van VWS

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) noemt de uitkomsten van het Zembla-onderzoek zorgwekkend en onwenselijk. Staatssecretaris Judith Tielen heeft aangegeven te willen onderzoeken welke maatregelen mogelijk zijn om het gebruik van buitenlandse massadonoren te beperken. 

Stichting Donorkind

Stichting Donorkind vindt de aangekondigde stappen onvoldoende. De stichting zegt dat de overheid al langere tijd op de hoogte is van de risico’s rond buitenlandse spermabanken en wil de overheid aansprakelijk stellen voor de gevolgen. Volgens de stichting zijn fundamentele kinderrechten, zoals het recht op afstammingsinformatie, structureel geschonden.

Fiom

Fiom vindt dat er gestopt moet worden met het gebruik van buitenlandse donoren. Donorkinderen hebben recht op informatie over hun ontstaansgeschiedenis, en volgens Fiom beschermt het toenemend gebruik van buitenlandse donoren deze rechten onvoldoende. Fiom signaleert dat het voor donorkinderen lastiger kan zijn om later informatie over de donor te verkrijgen of contact te leggen, onder meer door taal- en cultuurverschillen en onzekerheid over de beschikbaarheid van gegevens.

Hulp en ondersteuning

Ben je ouder van een donorkind of donorkind en maak je je zorgen over deze situatie? Fiom biedt ondersteuning en kan samen met jou kijken wat je op dit moment nodig hebt. Ook kan je via het overzicht met hulpverleners van Fiom of Point Netwerk gespecialiseerde hulp vinden.

Meer informatie

Zembla, Zaad zonder grenzen, 29 januari 2026

AD, 'Spermadonoren van Deense bank hebben soms honderden kinderen', VWS gaat ingrijpen: 'Zorgelijk', 29 januari 2026 

Trouw, Roep om een stop op spermadonoren uit het buitenland, 29 januari 2026

de Volkskrant, Ministerie overweegt maatregelen om honderden kinderen van één zaaddonor te voorkomen, 29 januari 2026